Skip to content

YÜKSELEN STANDARTLAR VE KAYBETTİĞİMİZ OTOMOBİL RUHU ÜZERİNE

Automaster dergisindeki “Düz Kontak” isimli köşemde yayınlanan ilk yazım aşağıda sizi bekliyor; 

Otomotiv teknolojisinin geçtiğimiz 20 yıl içerisinde kat ettiği mesafeyi görmek için sanırım otomobil delisi olmaya gerek yoktur. 20 yıl önce birer “lüks” olarak algılanan pek çok donanım (klima,abs,esp), artık ortalama bir günümüz otomobilinde standart olarak sunuluyor ve eskiye oranla daha az yakıp daha çok giden, daha konforlu, daha güvenli otomobiller kullanıyoruz; kabulümdür. Fakat bütün olarak incelendiğinde daha iyi bir otomobil gerçekten daha çok “otomobil” midir?

Bir Renault Broadway’i ele alalım. Otomatik ön camları ve merkezi kilit sistemi hariç aklıma herhangi bir konfor ögesi gelmiyor. Rahatlık, iç mekan hacmi gibi konularda çok iddialı olduğunu da söyleyemem. Peki bu otomobilin bir sürüş kahramanı olduğunu söylesem şaşırır mısınız? Hafif, basit ve minik gövdesi acayip bir sürüş deneyimi sunar ve direksiyon başındakine gerçek kahkahalar attırabilir. Bir arıza çıkardığında kendiniz rahatlıkla onarabilirsiniz. Uzun yolda çok üşürsünüz. Bir “İskandinav Fiskesi” atmak isterseniz asla hayır demez ve bundan memnuniyet duyar. Şirin ve asla hafife alınmayacak bir otomobildir Broadway. Ruhsuz bir otomobil değildir; sürücüsüne daima, iyi ya da kötü, hissettirdikleri vardır.

Gelelim günümüze… Bir Clio Symbol düşünelim. Dizel bir Symbol… ABS, sürücü hava yastığı, klima, hidrolik direksiyon gibi donanımları, onu Broadway’den ayıran ve akla ilk gelen ekstralar… Ve hakkını vermeliyim kullandığım en ekonomik otomobildir kendisi. Hayır yakıtını ben almasam inanmam o kadar az yakabileceğine fakat çalıyor mu ne yapıyor bilemiyorum, tüm çabalarıma rağmen bir türlü yolda bırakmadı. Gelgelelim, konu sürüş keyfi ve karakter ise “Bay Çok Ekonomik”, dedesinin eline su bile dökemiyor. Sizi dertsiz tasasız, güvenli bir şekilde, çok az yakarak istediğiniz yere götürebilir ama size direksiyon başında kahkalar attırabileceğini sanmıyorum. Günümüzün hemen hemen her otomobili gibi Symbol de işini profesyonelce yapıp sürücüsüyle ilişkisini minimum düzeyde tutan bir otomobil.

Broadway ve Symbol örneklerini seçmemin iki nedeni vardı: İki otomobili de tabiri caizse ciğerlerine kadar tanıyorum ve ikisiyle de geçmişim var. Özellikle Broadway’le… İtiraf etmeliyim ben o tadı günümüzde herhangi bir otomobilden alamıyorum. Leonard Cohen şarkıları kadar hisli direksiyonu, geniş yanaklı lastikleri ve minik motoruyla limitlere ulaşmak için üç haneli hız rakamlarını görmenize gerek yoktur. İşinize karışmayan, sizi dinleyen bir otomobille limitlerde dolaşmaksa, A+ sürüş eğlencesi demektir. Dahası var! Aracın limitlerini zorlamak, direksiyonda eğlenmek için mutlak yol değildir. Broadway, 3. vites, 2500 rpm ve sağ şerit kavramlarını birleştirerek de pekala kaliteli bir sürüş yapabilirsiniz. Özledim seni EM 197… İkinci neden ise daha kısa: “Sürüş keyfi yaşamak için zengin olmanıza gerek yoktur” tezini bir kez daha kanıtlamak istedim.

Modern zamanların otomobillerine geri dönüyoruz: Start&Stop sistemli hardcore sporcular, koltuk ısıtmalı GTI’lar, babaannemin bile kullanabileceği Ferrari’ler, kahvaltı masası büyüklüğünde jantların üzerinde yol alan MPV’ler, böbreklerinizi acıtacak kadar sert süspansiyonlu aile sedanları, ne idüğü belirsiz Crossover’lar, arazide ancak bir Lotus kadar başarılı SUV’lar… Afedersiniz ama bunlara gerçekten ihtiyacımız var mı? Atom fiziğine de, profesörlüğe de lanet olsun!

Tüm bu kargaşa, ortaya “sentetik” sürüşlü mutant otomobiller çıkarıyor. “Bre adam sürüşle kafayı bozdunsa, git karting kullan!” derseniz haksız sayılmazsınız fakat sürüş kavramını es geçtiğimizde bile, ortaya başka başka durumlar çıkıyor. Örneğin, yaya güvenliği modası yüzünden tüm otomobiller birbirlerine benziyorlar ve hepsi şey gibi görünüyorlar: cırcır olmuş gibi… Ortak parça kullanımı gün geçtikçe artıyor; “Karakterli otomobil” kavramının sözlükteki karşılıklarından biri olan Alfa bile, iç mekanda Fiat parçaları kullanabiliyor. Jantlar büyüdü, süspansiyonlar sertleşti vs. vs.

Bir Pazar ikindisi, evinin önünde otomobilini yıkayan adam figürünü en son ne zaman gördünüz? Peki ya babasının duruladığı camları, içeride zevkle izleyen çocuğu? İşte o yıllarda kaldı Renault 11 Turbo’lar, Alfa Romeo 75’ler, 205 GTI’lar…  Ruhu olan otomobillerden bizlere ise kala kala otobotlar ve deseptikonlar kaldı.

Reklamlar

3 replies »

  1. Otomobil hastası olarak başladığım yaşamımı yeni otomobillerin topundan tiksinen ve bütün ilgisini yitirmiş biri olarak sürdürüyorum. Taka denebilecek nitelikte eski ve pek çok şeyi “eksik” bir otomobili değiştirmemekte ısrar etmemi anlayabilen çıkmıyor. Benim “taka”mda çukurlardan zıplamadan geçebildiklerini fark edemiyor hissizleşmiş g*tleri. Aynı hissizlikle artık arabanın kontrolünü neredeyse bütünüyle kendi üzerine alan küstah arabalar üreten fabrikaları ödüllendiriyorlar. Gelecekte iyi araba kullananlar yalnızca yarış sürücüleri olacak. Kaymaya başlayan arabayı nasıl düzelteceğini bilen kimse kalmayacak. Endüstriniz batsın.

Bir Yanıt Bırakın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

INSTAGRAM

Bahçeköy-Kemerburgaz orman yolu geceyarısından sonra esrarengiz bir yere dönüşür. Aydınlatması olmayan bu yol, gecenin sessizliğinde diğer otomobilleri aydınlatır ve süratinize rüzgar sesiyle alkış tutar. Burada günaşırı sürüşe çıktığım gecelerin bazılarında, ancak Comfortably Numb solosuyla erişebildiğim yükseklikleri gördüğümü hatırlıyorum. Farlar beyaz bir perde oluşturur ve yaprakların, trafik tabelalarının, parlayan asfaltın başrol paylaştığı bir kısa film başlardı. Üç beş dakikalık bu performasın sonunda otomobil sıcaklığın, bense nefesimin normale dönüşünü beklerdim. Eve dönüşümüz ise, içinde tombul şişe efes tüketilen şahinlerin hızıyla gerçekleşir, bu sırada sahneyi çoğunlukla David Gilmour alırdı. Burayı gece geçmeyeli uzun zaman oldu, yeşili onurlandıran gün ışığı ise az evvel bahsettiğim kısa filmi kaldıramayacak kadar naiftir. Bu yüzden yeşili, oksijeni ve otomotiv sanatını kararınca tadıp eve dönmek en iyisi. Yeni bir yemeğin keşfinden, yeni bir yıldızın keşfine kıyasla daha fazla mutluluk duyduğunu söyleyen tombul yanaklı bu adamı biraz olsun anladığımı düşünüyorum. Lezzetin Fizyolojisi ya da Yüce Mutfak Üzerine Düşünceler’in büyük kısmını okudum. Kitabın kahveyi konu alan ve beni diğer bölümlere göre daha fazla ilgilendiren kısmı ise çoktan bitti. Bu yüzden, konuyu soğutmamak adına, kahve ve alüminyum bahsiyle ilgili üçüncü gönderimi yazmak istedim.
İlk kahve ağacı Arabistan’da bulunmuş ve dünyanın farklı yerlerine buradan taşınmıştır. Ne var ki, en lezzetli kahveler halen Arabistan’da yetişenlerdir. Bir inanışa göre, koyunlarını otlatmaya çıkaran bir çoban, kahve taneciklerini yiyen hayvanların diğerlerine kıyasla daha canlı olduğunu gözlemlemiş ve kahvenin hikayesi böyle başlamış. Brillat-Savarin kahveyi bulan kişi kadar, kahve taneciklerini kavurmayı akıl eden kişinin de onurlandırılması gerektiğine inanıyor çünkü damağımızı okşayan kahve tadı, tamamen karbonlaşmanın sonucunda ortaya çıkan aromaların ve özgün yağların ürünü.
“Kahvenin geceleri uykularını kaçırmadığı kişiler, gündüz uyanık kalabilmek için bolca kahve içenlerdir…” Yazarın bu cümlesi, hazırlık sınıfını saymazsak altı yılda mezun olabildiğim mühendislik fakültesi hayatımın soru işaretlerinden birini pek güzel yok ediyor. Hayatımın hiçbir döneminde kahve içtiğim için uykusuz kalmış yahut sabahlamak maksadıyla kahveye sarılmış değilim. Öte yandan, özellikle son bir yıldır, günün ilk kahvesini içene kadar tam anlamıyla ayılamıyor ve hakkıyla ısınmamış bir sıralı altı silindirli gibi tuhaf sesler çıkarıyorum. 
Fakat benim gibiler için kötü haberler veriyor Brillat-Savarin. “Sağlıklı bir insan günde iki şişe şarap içerek uzun yıllar yaşayabilir fakat aynı miktarda kahve ile çok uzun süre dayanamaz,” diyor. Buna gerekçe olarak ise, kahvenin göründüğünden çok daha ciddi bir uyarıcı olmasını öne sürüyor. Uyarıcı demişken, az sonra gecenin ikinci kahvesini demleyecek ve Balzac’ın Modern Çağ Uyarıcıları Risalesi’ni üçüncü kez okuyacağım. Belki bu kez yazarı kıskanmayı bırakır ve kahveyle ilgili araştırmalarıma huzurla devam edebilirim… Ülkemizin küfür ihracatında önemli bir paya sahip olan Adana'nın, Nisan ayında böylesine romantik bir şehre dönüştüğünü görünce, kebap yemekten vazgeçip portakallı ördek hayalleri kurmaya başladım. Koca bir şehrin henüz açan portakal çiçeklerinden dolayı türüm türüm koktuğunu düşünün. Bahara alerjili sol gözümdeki kızarıklığı dahi unutturan bu nefis kokunun ılık esintilerle taşınması ise bambaşka bir keyif. Ancak yaz tatilinin üçüncü ayındaki ilkokul çocuklarında bulunacak türden bir akşam miskinliğiyle, kendimi kaldırım kafelerinden birine attım. Derken, iki kulağının üzeri sigaralı bir çocuk yanaştı ve alır mısın abi dedi. Sigara içmiyorum, dedim. B*k iç dedi... Kendime gelmiş ve ciğere düşmek vaktinin geldiğini anlamıştım. Aramıza yaklaşık bir yıl önce katılan ve fotoğrafın üst kısmında arzı endam eden M3 yüzünden, konfor alanımızda ciddi bir daralma oldu. Bilstein marka sofistike süspansiyonların alçalttığı gövde yüzünden orada burada apaçi damgası mı yemedik; Turner Motorsport üretimi kompetisyon grade yürüyen aksam parçaları yüzünden her kasiste böbreklerimiz mi kopmadı; Sparco yarış koltukları yüzünden uzun yolculuklarda felç mi olmadık... M3'ün tamamen piste odaklanan ve fabrika ayarlarından bir hayli uzak olan karakteri Naz'daki zarafete, Ümitcan'ın Impreza'sındaki efendiliğe karşı olarak doğmuş gibiydi. Fakat bugün ilginç bir şey oldu ve ilk kez piste çıkardığımız M3, hiç görmediğimiz kadar mutlu bir otomobile dönüşüverdi. Yarış koltuklarının, yarış süspansiyonlarının ve hafiflik maksadıyla sökülmüş parçaların bir anlam ifade etmeye başladığı o anları deneyimlemenizi isterdim. Trafikteki avuçları terli, anksiyete dolu M3 gitti; aylar sonra evine dönmüş gibi davranan bir M3 geldi. Bu deneyimin Spa'yı, Ring'i, Laguna Seca'yı hak ettiği konusunda hemfikir olduk ve pistte hızlı turlar attığımız otomobilimizle mutlu mesut eve döndük. Darısı Eau Rouge'ların, Karussell'lerin, Corkscrew'lerin başına... Kahve ile alüminyum arasındaki romantik bağı fark ettikten sonra, bir önceki gönderimde de bahsettiğim üzere, iki kitap sipariş ettim. Bu kitaplar kafein ve alüminyum aşkının analizine kahve ile başlamamı sağlayacak. Daha doğrusu sipariş verirken düşündüğüm buydu…  Ne var ki, aydınlanma çağının aydınlarından biri olan Brillat-Savarin’in Lezzetin Fizyolojisi ya da Yüce Mutfak Üzerine Düşünceler isimli eserinde farklı ve fazlasıyla heyecan verici bir dünya buldum. Gerçek bir yemek sever olan yazar, yemek kültürünün pis boğazlılık ile karıştırılmasından duyduğu rahatsızlıkları ve önemli bir bilim dalı olarak gördüğü gastronominin inceliklerini anlatıyor kitabında. Brillat-Savarin gibi bir aydının düşüncelerinde, kendi fikir dünyamdan bazı renkler yakaladığımı söylersem umarım cüretimi hoş görürsünüz. Fakat bir otomobil sever olarak, otomobil sevdası ile apaçiliğin karıştırılmasından duyduğum rahatsızlığın, 18. yüzyıl aydınlarından biri tarafından yemek kültürü konusunda hissedildiğini görünce kendimi biraz arkalanmış hissettim. Kim bilir, belki otomobil kültürüne ve otomobillere dair ömürlük notlarım bir gün kitap olur ve adını Yüce Otomobil Üzerine Düşünceler koyarım…
Sağdaki eser ise, az evvel bahsettiğim kitabın sonsözü olarak, Balzac tarafından kaleme alınmış. Bu durumda Yüce Otomobil Üzerine Düşünceler’in sonsözünü Jeremy Clarkson yazmalı… Balzac, modern zaman uyarıcıları olarak isimlendirdiği beş maddeye dair düşüncelerini ve tecrübelerini anlatıyor incecik kitabında. Bu arada beş maddeden birinin kahve olduğunu sanıyorum tahmin etmişsinizdir. Kitapları bitirmem biraz zaman alacak gibi görünüyor fakat acelem yok. Çünkü her cümlesinden ilham sızan bu aydınları anlamak ve hissetmek aceleye gelmemeli.
Kahve ve alüminyum hikayemin sonraki gönderileri, görseldeki kitaplardan aldığım notlardan oluşacak ve bu eserlerin ardından, sıra birkaç bilimsel makaleye gelecek. Böylece, gidişatından huzursuz olduğum ve bir an önce emekliye ayrılmasını beklediğim gezegenimizin iki yüz elli yıl önceki güzel günlerinde, biraz olsun huzur bulabileceğim. Hafifliği, sürati, dayanıklılığı ve canlılığı vurgulayan alüminyum ile modern insanın hiperaktivite ihtiyacını karşılayan ve aynı şekilde hafifliği, sürati, dayanıklılığı ve canlılığı vurgulayan kahve.
Kendi zamanındaki teknolojik sınırların belini kıran ve Octane dergisinin Nisan kapağını harikulade poposuyla süsleyen Porsche 959 sayesinde, bugün alüminyumu düşündüm. Alüminyumu düşünmek tuhaf bir ifade oldu farkındayım… Ne var ki, tekerlek üzerinde hareket eden herhangi bir nesneye ilgi duyup da, alüminyumdan etkilenmeyecek birileri yoktur diye tahmin ediyorum. Her açıdan erotik, her açıdan tahrik edici bir materyal.
Alüminyum konusundaki gözü dönmüş yaklaşımım, kahve tüketimi için de geçerli. Kahve içtiğim ‘fincanın’ ölçüsü ne tür bir yaklaşımdan bahsettiğimi gösteriyordur sanıyorum. Porselenden imal edilmiş bir espresso fincanındaki zarafet yetmezmiş gibi, bu fincanı işaret parmağıyla havada tutarak zarafete zarafet katan ve aynı anda diğer elindeki geleneksel edebiyat dergisini okuyan birinin naifliğine sahip olduğumu düşünmüyorum. Zira üç shot espressonun üzerine, yaklaşık yarım litrelik bir porsiyona ulaşana kadar, koyduğum kaynar suyun sıcaklığı ile Porsche 959’un poposundaki sıcaklığı bir araya getirmeyi tercih eden biriyim.
Bugün alüminyumu düşündüm. Kahve içiyordum. Sonra konuyla ilgili bir şeyler okumaya başladım. Minik metinler birkaç makaleye, birkaç makale ise sipariş edilmiş birkaç kitaba dönüştü. Kafein ile alüminyumun aşk hikayesi bütün uykumu kaçırmış, içim uzun bir yolculuğa çıkacak olmanın heyecanıyla dolmuştu. Galt MacDermot’un Coffee Cold’u çalıyor, bense bu hikayenin neresinden tutunsam diye düşünüyordum.
Hazır olun, buralar biraz kahve kokacak… Biraz da alüminyum. Weihenstephaner köpüğüm #naz #bmw #z3coupe #shootingbrake #bmwrepost Bunca zamandır neredeydim?
* 1.7 litrelik dizelim ve JDM çıkartmalarımla Vauxhall Team Turkey buluşmalarında Doblo mu kovalıyorum? Hayır dostlar, hayır.
*E5’te makas atarken ölmüş olabilir miyim? Hayır, ölmedim. Hamdolsun, trafikte oldukça bilinçli kullanıyorum. Trafikte insan gibi hareket eden fakat sorumsuz, bencil ve cahil yaratıklar yüzünden kaybettiklerimiz için burada biraz durup düşünelim. Toprağın bol olsun Erdal Tosun. *Seksi bir İtalyan otomobiliyle sürüş yaparken, ilk kasiste başıma düşen sunroof yüzünden hastanelik oldum desem? Suçu İtalyanlara atmanın lüzumu yok. Yonca yapraklı Julya’yı severek izliyoruz.
*Jeremy Clarkson ve ekibinin karşı konulamaz ürünü yüzünden torrent sitelerinde kaybolmuş ve müsaade istemeden açılan arsız reklamlardan birine dönüşmüş de olabilirim. Şaka bir yana, The Grand Tour rüya gibi olmuş. Top Gear’ımızın eski samimiyetini arattı ama buna da şükür.
*Uygun fiyatlı bir Amerikan cipini yükseltip, ekstrem spor yaptığımı sanarak ekstrem bir bira içicisine dönüşmüş olma ihtimalimi düşündüyseniz, hayır. Göbeğim yok ve ezik değilim.
*Fakirlikten motosiklete düşecek gibi olduğum doğrudur fakat motosikletten düştükten sonra üzerimden hafif ticari geçmesini istemedim, vazgeçtim. İstanbul’da benlik bir iş değil…
*Bunca zamandır işimdeydim, gücümdeydim ve sosyal mecraların pek sosyal hallerine biraz ara vermek istedim. Durduk yere beklentiyi yükseltmenin lüzumu yok fakat yine buralardayım ve arada bir üç beş kelime karalıyor olmayı planlıyorum.
*Bahar kokusunun ortaya çıktığı şu günlerde, albümümde olgunlaşmış bir fotoğrafla, sağlıcakla. Anahtarını iade et, metroyla efendi efendi otele dön. Hayır, valize sığma ihtimali yok. Tamam, o da seni çok özleyecek...
%d blogcu bunu beğendi: